Odwrotne obciążenie: faktura dla firmy z innego kraju UE
W skrócie
Jeśli świadczą Państwo usługę dla firmy z innego kraju UE, podatek VAT zwykle rozlicza klient. Na fakturze musi wtedy znaleźć się adnotacja „Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfängers” oraz oba numery VAT UE. Wyjaśniamy, jakie obowiązują terminy i gdzie są wyjątki.
Jeśli prowadzą Państwo działalność gospodarczą (Gewerbe) w Niemczech i wystawiają fakturę za usługę dla firmy z innego kraju UE, zwykle obowiązuje procedura odwrotnego obciążenia (reverse charge): podatek VAT (Umsatzsteuer) w swoim kraju jest winien nie Państwo, lecz klient. Na fakturze muszą się wtedy znaleźć adnotacja „Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfängers”, Państwa własny numer VAT UE oraz numer VAT UE klienta. Fakturę należy wystawić do 15. dnia następnego miesiąca.
Co oznacza odwrotne obciążenie?
Odwrotne obciążenie oznacza, że obowiązek podatkowy przechodzi na nabywcę. Niemiecka ustawa o podatku obrotowym (Umsatzsteuergesetz, UStG) nazywa to „Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfängers”. Podstawą dla usług na rzecz firm jest § 3a ust. 2 UStG: usługę świadczoną na rzecz przedsiębiorcy dla jego przedsiębiorstwa uznaje się za wykonaną w miejscu, z którego nabywca prowadzi swoje przedsiębiorstwo.
Jeśli na przykład pracują Państwo dla firmy w Polsce, miejscem świadczenia usługi jest Polska. Niemiecki VAT nie jest wtedy naliczany. Podatek rozlicza klient w swoim kraju.
Kiedy ta zasada obowiązuje, a kiedy nie?
- Klient jest przedsiębiorcą i nabywa usługę dla swojej firmy. Zasada nie dotyczy klientów prywatnych.
- Klient ma siedzibę w innym państwie członkowskim UE.
- Nie zachodzi wyjątek. § 3a UStG przewiduje kilka wyjątków. Szczególnie ważne dla rzemiosła i budownictwa: usługa związana z nieruchomością jest wykonywana tam, gdzie położona jest nieruchomość (§ 3a ust. 3 pkt 1 UStG). Zgodnie z ustawą obejmuje to także usługi służące przygotowaniu, koordynacji lub wykonaniu robót budowlanych.
Przykład: Glazurnik z działalnością zarejestrowaną w Niemczech remontuje łazienkę w domu w Austrii. Miejscem świadczenia jest Austria, ponieważ tam położona jest nieruchomość. Jakie obowiązki mają Państwo wtedy w drugim kraju, prosimy wcześniej wyjaśnić z doradcą podatkowym (Steuerberater).
Co musi zawierać faktura?
Dodatkowe obowiązki reguluje § 14a ust. 1 UStG. Dla usługi zgodnie z § 3a ust. 2 UStG na rzecz firmy z innego kraju UE obowiązuje:
- Faktura zawiera adnotację „Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfängers”.
- Podają Państwo własny numer VAT UE oraz numer VAT UE klienta.
- Fakturę wystawiają Państwo do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu wykonania usługi.
Do tego dochodzą zwykłe obowiązkowe elementy każdej faktury. Przegląd znajdą Państwo w poradniku Faktura w Niemczech: obowiązkowe elementy. Numer VAT UE (Umsatzsteuer-Identifikationsnummer, USt-IdNr.) nadaje Federalny Centralny Urząd Podatkowy (Bundeszentralamt für Steuern, BZSt). Jak go uzyskać, wyjaśniamy w poradniku Steuernummer w Niemczech.
Sprawdzenie numeru VAT UE klienta
To, czy klient jest zarejestrowany jako przedsiębiorca, sprawdzą Państwo w procedurze potwierdzania BZSt. Według BZSt w przypadku usług wykazanie, że klient jest przedsiębiorcą, umożliwia przeniesienie na niego obowiązku podatkowego, o ile spełnione są pozostałe warunki.
- Potwierdzenie proste: pokazuje, czy zagraniczny numer VAT UE jest ważny w chwili zapytania.
- Potwierdzenie kwalifikowane: dodatkowo sprawdza, czy nazwa firmy (z formą prawną), miejscowość, kod pocztowy i ulica zgadzają się z zarejestrowanymi danymi. Wcześniej zawsze konieczne jest potwierdzenie proste.
Zapytanie może złożyć każdy posiadacz niemieckiego numeru VAT UE; podają Państwo przy tym własny numer. BZSt nie pobiera za to opłat. Potwierdzenia dla minionych dat nie są możliwe. Dlatego warto sprawdzić numer przed wykonaniem lub w chwili wykonania usługi i zachować wynik.
Nie zapomnieć o informacji podsumowującej
Kto świadczy takie usługi na rzecz firm w innych krajach UE, musi przekazać do BZSt drogą elektroniczną informację podsumowującą (Zusammenfassende Meldung, ZM) (§ 18a ust. 2 UStG). Ważne: według BZSt stałe przedłużenie terminu (Dauerfristverlängerung) dla deklaracji zaliczkowej VAT (Umsatzsteuer-Voranmeldung) nie dotyczy ZM.
| Obowiązek | Termin | Podstawa |
|---|---|---|
| Faktura za usługę dla firmy z UE | do 15. dnia następnego miesiąca | § 14a ust. 1 UStG |
| ZM dla usług | do 25. dnia po zakończeniu kwartału kalendarzowego | § 18a ust. 2 UStG |
| ZM dla dostaw towarów do innych krajów UE | do 25. dnia po zakończeniu miesiąca kalendarzowego; kwartalnie, dopóki dostawy w bieżącym kwartale i w każdym z czterech poprzednich kwartałów nie przekraczają 50 000 euro | § 18a ust. 1 UStG |
Przypadek szczególny: mały przedsiębiorca
Jeśli korzystają Państwo ze zwolnienia dla małych przedsiębiorców (Kleinunternehmerregelung) zgodnie z § 19 ust. 1 UStG, obowiązują odstępstwa: obowiązek podania numerów VAT UE zgodnie z § 14a ust. 1 zdanie 3 UStG nie ma zastosowania (§ 19 ust. 1 zdanie 2 UStG). Obowiązek składania informacji podsumowującej zgodnie z § 18a ust. 1–3 UStG również nie dotyczy przedsiębiorców stosujących § 19 ust. 1 UStG (§ 18a ust. 4 UStG). Więcej o tej regulacji przeczytają Państwo w poradniku Mały przedsiębiorca w Niemczech 2025/2026. Jak dokładnie wystawiać faktury dla zagranicznych firm jako mały przedsiębiorca, prosimy omówić z doradcą podatkowym.
Lista kontrolna przed wysłaniem
- Czy klient jest firmą z siedzibą w innym kraju UE?
- Czy jego numer VAT UE został potwierdzony przez BZSt?
- Czy usługa dotyczy nieruchomości lub innego wyjątku? Wtedy najpierw zasięgnąć porady.
- Czy na fakturze jest adnotacja „Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfängers” i oba numery VAT UE?
- Czy faktura zostanie wysłana do 15. dnia następnego miesiąca?
- Czy ZM za kwartał jest zaplanowana?
Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje doradztwa podatkowego. Czy odwrotne obciążenie dotyczy Państwa konkretnej sytuacji, prosimy wyjaśnić z doradcą podatkowym.
Przy okazji: w naszym narzędziu do faktur wystawią Państwo faktury ze wszystkimi wprowadzonymi danymi. Pocztę z BZSt i urzędu skarbowego (Finanzamt) odbieramy pod Państwa adresem firmy i skanujemy ją dla Państwa.
Bezpłatna lista kontrolna PDF · 11 stron
Podatki, ubezpieczenie, rachunki: dobry start
Co zrobić w którym tygodniu · do wydrukowania i odhaczenia
Najczęstsze pytania
Czy przy odwrotnym obciążeniu muszę doliczyć VAT na fakturze?
Nie. Przy usłudze dla firmy z innego kraju UE miejscem świadczenia zgodnie z § 3a ust. 2 UStG jest kraj klienta i to klient rozlicza tam podatek. Na fakturze musi być adnotacja „Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfängers” (§ 14a ust. 1 UStG).
Do kiedy trzeba wystawić fakturę?
Do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu wykonania usługi (§ 14a ust. 1 zdanie 2 UStG).
Czy sprawdzenie numeru VAT UE klienta jest płatne?
Nie. BZSt nie pobiera opłat za potwierdzenie. Zapytanie może złożyć każdy posiadacz niemieckiego numeru VAT UE.
Czy odwrotne obciążenie dotyczy też robót budowlanych w innym kraju UE?
Nie według zasady ogólnej. Usługi związane z nieruchomością są wykonywane tam, gdzie położona jest nieruchomość (§ 3a ust. 3 pkt 1 UStG). W takim przypadku prosimy zasięgnąć porady podatkowej.
Kiedy należy złożyć informację podsumowującą?
Dla usług zgodnie z § 3a ust. 2 UStG do 25. dnia po zakończeniu kwartału kalendarzowego (§ 18a ust. 2 UStG). Mali przedsiębiorcy zgodnie z § 19 ust. 1 UStG są z tego obowiązku zwolnieni (§ 18a ust. 4 UStG).
Źródła
- § 3a UStG – Ort der sonstigen Leistung (gesetze-im-internet.de, Bundesministerium der Justiz)
- § 14a UStG – Zusätzliche Pflichten bei der Ausstellung von Rechnungen in besonderen Fällen (gesetze-im-internet.de)
- § 18a UStG – Zusammenfassende Meldung (gesetze-im-internet.de)
- § 19 UStG – Besteuerung der Kleinunternehmer (gesetze-im-internet.de)
- Fragen und Antworten zur USt-IdNr. – Bundeszentralamt für Steuern
- Zusammenfassende Meldung: Fristen – Bundeszentralamt für Steuern
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady podatkowej ani prawnej.
Chcą Państwo założyć Gewerbe w Niemczech?
Zarejestrujemy działalność i zajmiemy się adresem, pocztą i rachunkami.
Zamawiam rejestrację Gewerbe Prosimy o kontakt



